Fun stuff

ሊኒክስ ሰርቨር ግንባታ በምሳሌ

ሊኒክስ ምንድነው?

ሊኒክስ የነጻ ኦፕሬቲንግ ሲስተም ሲሆን ላኑስ ቶርቫልድስ በሚባል ግልሰብ እንደ አውሮፓውያን አቆጣጠር 1991 አ/ም ተማሪ በነበረበት ጊዜ ተፈጠረ። በመጀመሪያ ያቀረበው የሊኒክስን ከርናል (ወይም አስኳል) ሲሆን - ይህንንም የሊኒክስ ሶፍትዌር በነጻ/ክፍት ሶፍትዌር ፋውንዴሽን አማካኝነት ለተጠቃሚው ህዝብ ቀረበ።
ከጊዜ ወደጊዜ የዚህን ነጻ ሶፍትዌር አመሰራረት በመደገፍ በርካታ የሶፍትዌር ጥሬ-ደንብ እድገት ተሳታፊዎች (ወይም ሶርስ ኮድ ዲቬሎፐርስ) ለእድገቱ አስተዋጽኦ አበርክተዋል፣ እያበረከቱም ነው። የሊኒክስ ሶፍትዌር ጥሬ-ደንብ (ሶርስ ኮድ) በነጻ ለማንም ግልጋሎት ውሏል፣ ማንም በዚሁ እድገት መሳተፍ፣ ማሻሻል እና ማበልጸግ ይችላል። አሰራሩም በሊኒክስ ኮሚዩኒቲ መዋቅር የተገነባ ስለሆነ፣ የሶፍትዌር አዋቂዎች የሰሩትን ማሻሻያና እርማቶች ለኮሚዩኒቲው በማቀረብ እድገቱ በተቀላጠፈ መንገድ እንዲቀጥል አስችሏል።
የሊኒክስ እድገት ነጻ የሃሳብና ሶፍትዌር ልውውጥ ባህል ላይ የተመረኮዘ ሲሆን፣ በሶፍትዌር ጥሬ-ደንብ እድገት ተሳታፊዎች (ዲቬሎፐርስ) መካከል ክፍት የግንኙነት መድረክ መፍጠርም አይነተኛ ተግባሩ ነበር። ተቀዳሚው የግንኙነት መድረክም ኢንተርኔት ሲሆን ለሶፍትዌሮች ነጻ ልውውጥም ይህ መድረክ ተቀዳሚ መገልገያ ሆነ።
ሊኒክስ በአሰራር ተመሳሳይ ሆኖ የቀረበውና በዴስክቶፕ ጸባይ እንዲቀመጥ ታስቦ የተሰራው አንጋፋው ኦፕሬቲንግ ሲስተምስ - ዩኒክስን በዴስክቶፕ ለማስቀመጥ ታስቦ የተሰራ ሲስተም ነው። በጊዜያችን፣ በርካታ ዩኒክስ አይነቶች እንዳሉ (AIX, HPUX, Sun Solaris...) እንደዚሁም የነጻው ኦፕሬቲንግ ሲስተምስ - ሊኒክስም በርካታ አይነቶች አሉት (Redhat, Suse, Ubuntu, Melderik, Slackware...)ጥቂቶቹ ናቸው።
ምንም እንኳን ከርናሉ የኦፕሬቲንግ ሲስተሙን ጸባይ ቢመሰርትም፣ ለመስራት የምንፈልገውን ተግባር ለማከናወን በሚጠቅመን መልክ ማሻሻል የተፈቀደ ነው ብሎም የተለመደ አሰራር ነው። ሁሉም የሊኒክስ አይነቶች የሚጠቀሙት አንድ አይነት ከርናል ሲሆን ይህም ሁኔታ ሁሉም የሊኒክስ አይነቶች በሚከተሉት ጸባዮች ላይ ተመሳሳይነት እንዲኖራቸው ያደርጋል።

በርካታ የሰራ ክንውኖችን (ወይም መልታይታስኪንግ) ማካሄድ
በርካታ ተጠቃሚዎች ማገልገልን፣ ወይም መልታይዩዘርስ
በተጠቃሚውና በዴስክቶፑ መካከል ግራፊካል መገናኛ መልክን ማቅረብ
ቁሳቁሶችን (ሀርድዌር) መደገፍ
ኔትወርክ ግንኙነቶችንና ሰርቨሮች ለሚሰጡት ግልጋሎት ድጋፍን መስጠት
የተለያዩ ሶፍትዌሮች ክንውን እንዲኖራቸው ማድረግን መሰረታዊ ናቸው።

ወደጥያቄው ለመመለስ ሊኒክስ ታዲያ ምንድነው?የታወቀ ዴስክቶፕና ሰርቨር ኦፕሬቲንግ ሲስተም ሲሆን፣ በተለይ በሰርቨር አካባቢ ምናልባት ከ70% በአለም ላይ ያሉ ሰርቨሮች በዚሁ ኦፕሬቲንግ ሲስተምስ የተገነቡ ሲሆን፣ ምናልባት በሙሉ የኢንተርኔት ሰርቪስ ሰጪዎች በዚህ ኦፕሬቲንግ ሲትም የተመሰረቱ ናቸው። በመጀመሪያ አመጣጡ ዩኒክስን በዴስክቶፕ ላይ ለማስቀመጥ ሲሆን፣ ከዚሁም ጋር የዩኒክስ ዋጋ ውድነትና የላይሰንስ ክፍያ ትንሽ ካንፓኒዎችን ብቻ ሳይሆን ለትልልቅ ካንፓኒዎችም ጫና ነበር። የሊኒክስ መከሰት ከጊዜ በኋላ ይህንን ችግር ማቃለል ብቻ ሳይሆን፣ የሶፍትዌር ወጪንና ላይሰንስ ክፍያን አስመልክቶ አጠፋቸው። በአሁኑ ጊዜ ካንፓኒዎች የሊኒክስን ነጻ ሶፍትዌር በመጠቀም ወጪያቸው ለአድምንስትሬተሮች፣ ለአይ.ቲና፣ ማይክሮሶፍት ሲስተምስ የሚያወጡት ወጪ ብቻ ነው ያለባቸው።

እዚህ ላይ አንዱ ችግር፣ የሊኒክስ ሲስተሞች እንድ እንዳንጋፋው ዩኒክስ በትክክል ሴታፕ ለማድረግ ጊዜ ይጠይቃል። ከማይክሮሶፍት ዊንዶውስ ሲስተሞች ጋር ሲወዳደር ሁሉ ነገር ግራፊካል ለማድረግ ቢሞከርም ደንዳና ሲስተም ለመፍጠር ኮማንድላየን መጠቀም የምንገደድበት ጊዜ ትንሽ አይሆንም። ነገር ግን አንዴ ሴታፕ ከሆነ በኋላ ባልታወቀ ምክንያት እንደዊንዶውስ ሲስተም ውድቀቶችና የሴኪዩሪቲ ችግሮች የሉበትም ማለት ይቻላል።

የግንባታችን መሰረት

ቀጥሎም ለሰርቨር ግንባታ መሰረት የሆኑና ትኩረት የማደርግባቸው የስራ መመሪያ (ሮድ ማፕ) የሚከተሉትን በመመለስ የተስተካከለ ክላይንት/ሰርቨር ግንባታ ማድረግ ይቻላል።

የሚያስፈልጉ የሰርቨር ቁሳቁሶች (Hardware) ፕላን ማድረግ
ሰርቨር ለመገንባት የተነሳንበትን የስራ ጸባይ መመርመርና ለዚሁ ተግባር ክንውን የሚጠቅሙ ሰርቪሶች ላይ በቂ ጥናት ማድረግ
ለኦፕሬቲንግ ሲስተሙና ለስራችን የመረጥናቸው ሰርቪሶች (servers) ተግባራዊ ክንውን የሚጠይቁትን የሜሞሪ መጠን ማስላት
ተመሳሳይ ታስኮችን (ሬደንደንሲ) ማስወገድ (ይህ ህግ ሳይሆን፣ ለኛ ተግባር የመረጥነው የስራ ጸባይ ነው)
ስታንደረድ ላይ የተመሰረተ ኔትወርክ መገንባት
የኔትወርክ አወቃቀራችን፣ ሰርቨሩን ጨምሮ፣ ባለው ላይ ወደፊት ለማደግ የሚችል (ስኬለብል) እንጂ የነበረውን ሁሉ አስወግደን አዲስ እንድንገነባ የሚጠይቀን መሆን የለበትም
በፐብሊክና ሎካል ኔትወርክ መካክል ፋየርወል መገንባት
የኔትወርካችንን ጤንነት ለመጠበቅ የኔትወርክ ማናጅመንት ሶፍትዌር መጠቀም
ማንም ተጠቃሚ ኔትወርክ ለመገልገል ማንነቱን ማሳወቅ ይኖርበታል
ሊኒክስን በምንገነባበት ጊዜ፣ የኦፕሬቲንግ ሲስተሙን መሰረት ካስቀመጥን በኋላ አንድ ባንድ ከላይ በቁጥር 2 ያቀድናቸውን ሰርቨሮች መገንባት፣ ወይም ኦፕሬቲንግ ሲስተሙን በምንገነባበት ጊዜ ሰርቨሮችንም አብሮ መገንባት ሁለት አማራጮች ሲሆኑ፣ በዚህ ጽሁፍ የምጠቀምበት የሁለተኛውን ይሆናል
ኦፕሬቲንግ ሲስተሙንና ሰርቨሮችን ከገነባን በኋላ የሚከተለው ተግባር ማስላት (configuration) ይሆናል፣ ተቀባይነት ባለው አሰራር ዘይቤ ላይ ማተኮር
በመጨረሻም ስራችንን መመርመር፣ ይህም የዴስክቶፕ ኮምፒዩተሮቻችንን ማገናኘት ይሆናሉ።

ልበወለዳዊ ንግድ የስራችን መነሻ
ስራችን ጣእም እንዲኖረው ልበወለዳዊ በሆነ ካንፓኒ የንግድ ስሙ ተስፋ ኢንኮርፖሬሽን (tesfa inc) የሚባል መሰረት በማድረግ የሰርቨር ግንባታችንን ከኔትወርክ ጋር በማጣመር የሚኖረውን ሂደትና ክንውን በመልኩ ማቅረብ የበለጠ አቀራረቡን ያጣፍጠዋል ብዬ በመገመት፣ ካሁን በኋላ የሚኖረውን ሂደት በዚሁ ልበወለዳዊ ካንፓኒ ላይ መሰረት በማድረግ ከንግዱ እድገት ጋር የኔትወርኩን አገልግሎት ጎን ለጎን አብሮ በማስኬድ የተፈለገውን ግልጋሎት ለመስጠት እንዴት እንደሚረዳና ትልቅ የወጪ መፍትሄ እንደሆነም ለማሳየት እሞክራልሁ።

እዚህ ላይ ወጪን መቀነስ የሚለውን አሰራር አውትሶርሲንግ ከሚለው ጋር አናማታው ምክንያቱም እንደኛ አይነቱ አገር በዚህ መርህ ተጠቃሚ ይሆናል ብዬ አልገምትምና የሱም ሃሳብ አቀንቃኝ አይደለሁም። ምክንያቱም በቀሩት አለማት በቂ መልስ ያልተሰጠበትና እድገቱ አለማዊ የካፒታል መስፋፋት ጋር የተያያዘ ሲሆን፣ በአገሮች ባህል፣ ታሪክ፣ ምጣኔ ሀብትና የስነ-መንግስት መዋቅር ላይ የሚኖረው ጣልቃ ገብነት በሰፊው እየታየም ስለሆነ ነው። የበለጠ ውይይት በዚህ ላይ አልከፍትም። አውትሶርሲንግንና የካፒታል አለም አቀፋዊ የበላይነት አላማ በሚመለከት በርካታ የተጻፉ መጽሐፍቶች ስለሚኖሩ እነሱን እንድትመለከቱ አስተያየቴን በመስጠት ወደአላማችን እመለሳለሁ።

አቶ አደፍርስ በአዲስ አበባ ኗሪ ሲሆኑ አብዛኛውን የኢትዮጵያን ክልሎች ያውቃሉ። ይህም የሆነው በተለያዩ ላኪና አስመጪ መስሪያ ቤቶች ስለሰሩ የሚላኩትን እቃዎች መጠን ለማወቅ ወይም የተጠየቁትን እቃዎች ለመደራደር ብሎም አዲስ ክላይንቶችን ለማግኘት በሚሰሩበት መ/ቤት ስም ሆነው በመቶ ሺዎችና በሚሊዮን ብሮች የሚቆጠሩ ድርድሮችን አካሂደው የሰሩበትን መ/ቤት ሀብታም አድረገዋል።

አሁን አቶ አደፍርስ የግል ንግድ ለማቋቋም ከፍተኛ ጥረት ላይ ሲሆኑ፣ ስሙ ተስፋ ኢንኮርፖሬሽን ይባላል ከላይ እንደተጠቀሰው። ይህም ንግድ የተለያዩ ራፍሬዎችን በየቦታው ለሚገኙ ሆስፒታሎችና ፍራፍሬ አቅራቢ ግሮሰሪዎች ማከፋፈል ሲሆን፣ በርካታ ጨረታዎችን አሸንፈው በተቀላጠፈ መንገድ ንግዳቸውን ለመጀመር ከፍተኛ ጥድፊያ ላይ ናቸው። ቢሮዋቸውንም ቦሌ መንገድ ከሚገኝ አንድ ውብ ህንጻ ውስጥ ተከራይተዋል።

ለዚህ ስራ ክንውን ካለጥርጥር የሚያስፈልጋቸው አንድ በኮንትራት የሚሰራና በሚፈልጉት ጊዜ ብቻ የሚገኝ ኮምፒዩተሮችን ለቢዝነሳቸው በሚያመች መልክ የሚያስተካክል (ኮንሳልታንት) ፣ አንድ አካውንታንት፣ አንድ ማርኬቲንግ የሚሰራ ወደፊት ቢዝነሳቸውን ለማስፋት በርካታ ፕላኖች ስላላቸው ለዚሁ ክንውን የሚረዳቸው ግለሰብና፣ አንድ ሴክሬተሪ ቀጥረው ስራቸውን በቅርቡ ይጀምራሉ።

የተከራዩት ቢሮ ስምንት ክፍሎችና አንድ ሽንት ቤት ሲኖሩት ከኮምፒዩተሮችና ሌላም ኤሌክትሮኒስ ነክ ከሆኑ እቃዎች በቀር ለስራ የሚያስፈልጉ እቃዎች ሁሉ ተሟልተዋል። እነዚህንም ኮምፒዩተሮችና ለኔትወርክ የሚያስፈልጉ ቁሳቁሶች አስመልክቶ በኮንትራት የቀጠሩት ኮንስልታንት የበለጠ ስለሚያውቅ የሚፈለገውን በጀት ከሱጋር ሆነው ለመመደብ ሲሉ ነው። በነገራችን ላይ ይህ ኮምፒዩተር አማካሪ (Consultant) ስሙ አቶ ለጋሱ ይባላል። ብዙ ኔትዎርኮችን ሰርቶዋል፣ ኮምፒዩተር ግዥም በተለያዩ መስሪያቤቶች እረድቶዋል። አቶ አደፍርስ ኮምፒዩተሮቹ መሟላታቸው አጣዳፊ እንደሆነ ተገንዝበዋል። ምንም እንኳን ስራ ገና ባይጀምሩም ጊዜው መድረሱ አይቀርምና ሁሉ ነገር በተቀላጠፈ መንገድ ጊዜ ሳይፈጅ መጠናቀቅ እንዳለበትም ተረድተዋል። ስለዚህም ቢሮዋቸው ከለጋሱ ጋር ሆነው ፕላን ማድረግ አስፈላጊ መሆኑን ስላመኑበትና ስራዎች በምን መልክ እንደሚሰሩ አንዳንድ እቅድም ስላላቸው፣ ለዚህም በቂ ጊዜ መድበዋል።
አቶ አድፍርስ ሞባይል ቴሌፎናቸውን አውጥተው አቶ ለጋሱ ሞብል ቴሌፎን ከደወሉ በኋላ፣ በኮምፒዩተሮቹ ሁኔታ ላይ ቢሯቸው በነጋታው ተገናኝተው ዝርዝር ሁኔታውን እንዲነጋገሩበት አሳሰቡት።
በነጋታውም በተባለው ሰአት ለጋሱ ቢሮዋቸው ተገኘ፤ የሚገባውን ሰላምታ ለአቶ አደፍርስ ካቀረበ በኋላ ከፊት ለፊታቸው ለእንግዳ የተዘጋጀውን ወንበር ጎተት በማድረግ ተቀመጠ። እሳቸውም ትሁት የሆነ ሰላምታ መለሱለት። አቶ ለጋሱ የተለያዩ ኮንሳልቴሽን ለመስጠት በሚሄድባቸው ቦታዎች ሁሉ ላፕቶፑን የስብሰባ መነጋገሪያዎችና የተለያዩ ፕሬዘንቴሽን ለማቅረብ ይጠቀምበታል። ከአቶ አደፍርስም ጋር የተለየ አልነበርምና ላፕቶፑን በማውጣት የስራ መመሪያ ለመቀበል ዝግጁ ሆኖ ቀረበ።

አቶ አደፍርስ ንግግራቸውን በመጀመር፣ አቶ ለጋሱ በሚሉበት ሰአት ድምጻቸው ጎርነን ስላለ ጉሮሮዋቸውን ካሰሉ በኋላ በመቀጠል፣ እንድንገናኝ ዋናው የጠራሁህ የኮምፒዩተር አቀማመጦችንና የስራ አሰላለፍን በሚመለከት አንዳንድ መመሪያዎችን ልሰጥህ ስለፈለግሁ ነውና እነዚህን በዋነኛነት አስቀምጣቸው ብለው የሚፈልጉትንም ሲዘረዝሩ በሚከተሉት ያስቀምጡታል።

በኮምፒዩተር የሚሰሩ ስራዎች በሙሉ ማለትም አካውንቲንግ በራሱ ዘርፍ፣ ማርኬቲንግም እንዲሁ መሆን አለበት። ወደፊት በየፊናቸው እድገት ካለ የየራሳቸው ቡድን ለማዘርጋት እንዲረዳ መሆን አለበት።

ኢሜይልና ኢንተርኔት አክሰስ ማድረግ አስፈላጊ ነው። ከቢዝነስ ክላይንቶቻችንና ወደፊትም ለሚመጡ ቢዝነሶች፣ ብሎም እርስ በርስ ሳንገናኝ ከሰነበትን በኢሜል ለመቀያየር ያስችለናል።

ኢሜይል አጠቃቀምን በሚመለከት፣ ከቢሮ ማይክሮሶፍት አውትሉክን፣ ከቢሮ ውጪ ደሞ ብራውዘር መጠቀም እንዲቻል መሆን አለበት።

ሁሉም ሰራተኞች በጋራ የሚጠቀሙባቸውን ስራዎች አንድላይ እንዲቀመጡ እፈልጋለሁ።

ከዚህ ሌላ አንዱ የሌላውን የግል ስራ አስመልክቶ በጭራሽ አክሰስ እንዲኖረው መደረግ የለበትም። አካውንቲንግ የራሱ የተለየ ቦታ እንዲሁም ማርኬቲንግ። ለኔም የተለየና ማንም አክሰስ የማያደርገው ቦታ ታዘጋጅልኛለህ።

የሁሉንም ስራ ማየት የሚችለው እኔ ብቻ ሆኖ መዘጋጀት አለበት።

ስራችንን ማንም ከውጪ ጠልፎ ማየት እንዳይችል መደረግ አለበት።

ፕሪንተርን በሚመለከት፣ ለአሁኑ አንድ ጥራት ያለውና ሁላችንንም ሊያገለግል የሚችል ፕሪንተር ታስተካክልልናለህ።

አንድ ፋክስ ማሽን ያስፈልገናል፣ ሆንም የሚመጡ ፋክሶችም ሆነ የሚላኩ በኢሜላችን አማካኝነት ለተላከለት ግለሰብ መድረስ እንዲችል ቢሆን ይመረጣል፣ ነገር ግን አንገብጋቢ አይደለም። ቢያንስ በፕሪንት መልክ ፋክሶችን ማግኘት መቻል አለብን። ስለዚህም ይህንን ፋክስ ሁላችንም በጋራ መገልገል እንድንችል መሆን አለበት። አንዳንዴ የምንጠቀምበት ሁኔታ ይኖራል ብዬ እገምታለሁ፣ ከተለያዩ መ/ቤቶች ጋር ለምናደርገው ደብዳቤ ልውውጥም ማስፈለጉ አይቀርም።

የተሟላ የማይክሮሶፍት ኦፊስ ሶፍትዌር ሊኖረን ይገባል።

ከዚህም ሌላ ለአካውንቲንግ የሚረዱ የታወቁ ሶፍትዌሮችም ካሉ ወደፊት ልታጠናቸው ይገባል። አሁን ብዙ ወጪ ስላለ የሚያስፈልጉ የአካውንቲንግ ተግባሮችን ማይክሮሶፍት ኤክስኤልንና አክሰስን መጠቀም እንዲቻል የተለያዩ የአሰራር አይነቶችን የሚጠቁሙ (ወይም templates) ብታስቀምጥልን የበለጠ የተቀላጠፈ ስራን መስራት ይቻላል። ወደፊት ግን የበለጠ በጀት አዘጋጅቼ የአካውንቲንግ ስራን የሚረዳ ሶፍትዌር እንድታዘጋጅልን ይሆናል።

ለአሁኑ ስራችንን ለመጀመር የሚጠቅሙን እነዚህ ናቸው ብዬ አምናለሁና እነዚህን ለማካሄድ የሚፈጀውን ወጪ አጥንተህ ባፋጣን እንድትነግረኝ እፈልጋለሁ የቀጠርኳቸው ሰራተኞች ስራቸውን ከመጀመራቸው በፊት ይህ ሁሉ መጠናቀቁ ሁላችንንም ምርታዊ እንድንሆን ያደርገናል ካሉ በኋላ፣

በኔ በኩል ይህ ነው ጨርሼያለሁ ጥያቄዎች አሉህ ወይም ግልጽ ያልሆነ ነገር አለወይ ብለው ጠየቁ። አቶ ለጋሱም፣ ሁሉ ነገር ግልጽና ሊሰራ የሚችል ነው ብሎ ካረጋገጠላቸው በኋላ በጥሩ ፕላን ለመስራት ቢሮዎቹ የፍሎር ፕላን (የመሬት ፕላን) አላቸው ወይ? የዚህንስ ህንጻ የጥገና ክፍል (facility) ሃላፋ ማየት ይቻላል ወይ? ብሎ ከጠየቀ በኋላ ሲያብራራ፣ ሁሉ ነገር ጥራት ባለው መልክ ለመስራትና ለምንሰራው የሚያስፈልጉ መዋቅሮች ያሉበትንና ወደፊት ችግሮች ሲከሰቱ የምንጎበኛቸው መዋቅሮች ሁሉ ለይቶ ማወቅ አስፈላጊ ነው ካለ በኋላ በመቀጠል፣ ስለዚህም በፍሎር ፕላኑ ላይ ያሉትን መሰረት በማድረግ፣ ወደፊት የሚጨመሩትን የኔትወርክና ለዚሁ አስፈላጊ መዋቅሮች የሚሆኑ ሲጨመር ከጊዜ ወደጊዜ በፕላኑ ላይ በማስፈር ውጤታም የሆነና ለማንም ግልጽ የሆነ አሰራር በማስፈር ፕላኑን የሚመለከት በቀላሉ መረዳት ይችላል ብሎ አብራራላቸው። እሳቸውም ሲከራዩ የሰጡዋቸውን የህንጻው አመራሮች ቁጥር ፋይል ያደረጉበትን በማውጣት፣ ታዲያ ለምን አሁኑኑ አንጨርሰውም ከመሄድህ በፊት በማለት ስልክ ደውለው የጥገና ክፍል (ፋሲሊቲ) ሃላፊው ቢሮዋቸው መሆናቸውን ካረጋገጡ በኋላ ፈገግ እያሉ፣ እኔም ከቢሮ ልውጣ፣ አሁን የማደርገው ነገር ይህን ያህል የለምና እግረመንገዴን ወደ ጥገና ክፍል ሃላፊው ልውስድህ ብለውት አብረውት ወጡ።

እዚያም ሲደርሱ አቶ አደፍርስ ሰላምታ ካቀረቡ በኋላ ይህ ኔትወርኬን የሚሰራልኝ ኮንሳልታንት ነውና፣ የቢሮዬን የመሬት ፕላንና (floor plan) ሌላም ለኔትወርክ ግንባታ የሚፈልጋቸውን ነገሮች እናንተ በምትፈቅዱት መሰረት ማግኘት እንዲችል ፈቅጄለታለሁና የሚፈልጋቸውን ነገሮች ተባበሩት ካሉ በኋላ በሉ መልካም ጊዜ ብለው ወጡ። አቶ ለጋሱም የሚፈልገውን ፍሎር ፕላን ጠይቆ ካገኘ በኋላ አመስግናለሁ፣ ወደፊት የምፈልጋቸው ነገሮች ካሉ ብቅ እላለሁ ብሎ ከጥገና ክፍል (facility) ሃላፊው ቢሮ ወጣ። አቶ ለጋሱ የቢሮዎቹን አቀማመጥ በመመልከት የፍሎር ፕላን ማውጣት ይችላል፣ ከዚህ በፊት ተመሳሳይ ድርጊቶችን ሰርቷል። ነገር ግን ትልቅ ህጻ ሲሆን በጣራው (conduit) ውስጥ የሚሳቡ ኬብሎችንና ወደዋናው መስመር የሚሄድበትን፣ ጥሩ ፕላን ከሆነ፣ የት እንደሚኖር በተሻለ ስለሚያሳይ በግምት ከመራመድ የተረጋገጠ ፕላን ይዞ ለመጓዝ ይረዳል ብሎ ስለሚያምን ነው።

ኔትወርክ ግንባታ ንድፈ-ሃሳብ

አቶ ለጋሱ አስፈላጊውን ጥናቶች ደረጃ በደረጃ መመልከት ጀምሮዋል። አሁን ማካሄድ ያለበት ኢንፎርሜይሽን ስብሰባ እንደሆነም ያምናል። ባጠቃላይ ሁኔታውንም ሲገመግም አቶ አደፍርስ የጀመሩት ቢዝነስ እያደገና በርካታ ሰራተኞችን የሚጨምሩበት አጋጣሚዎች እንዳሉ ነው የተገነዘበው። ስለዚህ በቅድሚያ የነገሩትን መሰረት በማድረግ የተሟላ ኔትወርክ መትከል ግቡ ነው። ይህንንም ለማድረግ ከጥገና ክፍል ሃላፊው ባገኘው ፕላን (የቢሮ ካርታ) በተቀላጠፈ መንገድ የቢሮውን ክፍሎች ለነሱ በሚጠቅም መልክ ማፕ ካደረገ በኋላ በክፍሉ የሚገኙትን የቴሌፎን መገናኛዎች (faceplate) በሚገባ ለማስቀመጥ እቅድ አወጣ። ይህንንም ሁሉ ለማድረግ አቶ ለጋሱ የሚከተሉትን ነደፈ።

ዳያላፕ ግንኙነት ወይስ ብሮድ ባንድ? ከዋጋ አንጻር ዳያላፕ ተወዳዳሪ አይገኝለትም፣ ሆኖም የመጨረሻ ዳውንሎድ ፍጥነቱ 56kb/s ሲሆን፣ ይህንን ግንኙነት ከተጠቀምኩ አራቱም ሰራቸኞች፣ አቶ አደፍርስን ጨምሮ፣ ይህንን ግንኙነት ነው የሚጋሩት። ዳያላፕን መጋራት አዲስ አበባ ውስጥ የተለመደ አሰራር ነው። ስለዚህ ትልቁ የስራ ክንውን በኢንተርኔት ላይ ስላልሆነ፣ አሁን ባለው የስራ ሃይልና መጠነኛ ኢንተርኔት አጠቃቀም የሚታይ ችግር አይኖርም። ነገርግን ብሮድባንድ ከሆነ ከፍጥነቱ ጋር ክፍያው እያደገ ይሄዳል፣ ከዳያላፕ ጋርም ሲነጻጸር በትልቅ ደረጃ ይለያያሉ። ፍጥነቱ ወደር ባይኖረውም ዋጋው ግን እጅግ በጣም ውድ ነው። በአገራዊ አሰራር ፖሊሲዎችም ሳቢያ ምርጫችን ውሱን ነው። እነዚህን ሁሉ መርምሬ ለመጀመሪያ በዳያላፕ ኔትወርክ ላይ አተኩራለሁ። ስለዚህም ተስፋ ኢንኮርፖሬሽን ባለው መጠነኛ የኢንተርኔት ግልጋሎት አንጻር የዳያላፕ ግንኙነት በቂ እንደሆነ መገመት አያዳግትም። ስለዚህም ወደፊት አስፈልጊነቱ እየጎላ መጥቶ ብሮድባንድ ኢንተርኔት ሲገባ በኔትወርካችን መዋቅር ላይ፣ ከፍጥነት በቀር፣ ምንም አይነትን ለውጥ በማያመጣ መልክ አሁን የምናስገባውን የኢንተርኔት ግንኙነት መገንባት ይኖርበታል። ለዚሁም አገልግሎት ከኢንተርኔት ለሚኖረው ግንኙነት በአምስቱ ኮምፒዩተሮች ስም ሆኖ ግንኙነትን የሚፈጥር(ወይም NAT-Network Address Translation) አይነተኛ የአሰራር ዘዴ ነው ነው። ይህም ከዳያላፕ ግንኙነታችን የሚመጣው ሲግናል በኔትወርክ ኬብል አማካኝነት በየክፍሉ ያሉ ኮምፒዩተሮች በጋራ ለመካፈል የሚችሉበትን ሁኔታ መፍጠር ያስችለናል።

ፍላጎቴ በርካታ ኮምፒዩተሮች በጋራ የኢንተርኔትን ትራፊክ መጋራት እንዲችሉ ማድረግ ሲሆን፣ ከዚሁም ጋር የሎካል ኔትወርኩን ትራፊክ ከኢንተርኔት ትራፊክ ማስክ ማድረግ መቻል ይሆናል። ስለዚህ ከኢንተርኔት ጋር ያለ ግንኙነት ዳያላፕ ይሆናል። ይህ ተግባር የበለጠ ወደመጠረሻው የምንሰራው ተግባር በዚሁ አቆማለሁ።
ዳያላፕ ግንኙነታችን ቋሚ የቴሌፎን መስመር ያስፈልገዋል ብዬ አምናለሁ፣ ስለዚህም ለሱ ብቻ አንድ ቴሌፎን መስመር እናዘጋጃለን። ወደፊት የብሮድባንድ ምርጫዎች ካሉን፣ ምናልባት ዲ.ኤስ.ኤል ሊሆን ይችላል። ከዚህ ሌላ ብዙም የብሮድባንድ ምርጫዎች የኢንተርኔት ሰርቪሱ የሚሰጥ አይመስለኝም፣ ለምሳሌም ቲ1፣ ዲ.ኤስ1፣ ፍሬምሪሌይ፣ ኦፕቲካል ቻናል እና የመሳሰሉት። ስለዚህም ዲ.ኤስ.ኤል የሚጠቀመው የቴሌፎን መስመር ስለሆነ የነበረውን የቴሌፎን ቁጥር እንዳለ እንጠብቀዋለን።
ሌላው የድምጽ ቴሌፎን መስመሮችን በሚመለከት ምን ያህል መስመሮች ያስፈልጋሉ? ከዚህስ ጋር ወደፊት እድገት ሲጨምሩ በፍጥነት መስመር መጨመር የሚቻልበትስ ሁኔታ አለ ወይ የሚለውን ለመመለስ የቴሌን አሰራር በዚህ መልክ ምን እንደሆነ ከቴሌ ማጣራት። ምንም እንኳን የቴሌፎን መስመሩን በሚመለከት የቢዝነስ ስምምነታችን ውስጥ ሙሉ በሙሉ ባይሰፍርም፣ አብሮ መስመር እንዲይዝ ማድረጉ በመጠኑም ስምምነታችን ላይ አስፍረነዋል። ሌላው ግን አቶ አደፍርስ መልካምና ለጋስ ሰው ናቸው። ኮንትራታችንን ስንጀምር የኔን ክፍያ አስመልክቶ በጠየቅሁት መሰረት ነው ካለማወላወል የተስማሙት፣ ነገር ግን ጥራት ያለው ስራ እፈልጋለሁ የሚለው ቃል ማነኛውንም የስራ መመሪያ ሲሰጡ የማይለይ ቃላቸው ነውና በስራው እንዲደስቱ እፈልጋለሁ፣ ወደፊትም ማን ያውቃል ትልቅ መ/ቤት ሆኖ ኔትወርካቸውን ከላይ ሆኜ እንድቆጣጠርላቸው ይሰጡኝ ይሆናል በዬ አምናለሁ። ከዚህም ሌላ የሳቸው ውጤታም መሆን ለኔ ኮንሳልቴሽን ስራ መሳካት ትልቅ አስተዋጽኦ አለው።<
ከኢንተርኔቱ ቴሌፎን መስመር ሌላ ወደፊት በተፈለገ ጊዜ ማደግ የሚችል፣ ለጊዜው አምስት ሮልኦቨር ቴሌፎን መስመሮች (ለምን ሮል ኦቨር አስፈለገ? በቀላሉ ማናጅ ማድረግ ያስችላል። ብሎም ቢሮ ውስጥ ሰው ሳይኖር የሚፈለገውን መልክት ለመተው እንዲያመች፣ ወደሚፈለገው ቢሮ መስመር መፍቀድ እንዲቻልና የተለያዩ ጥልቀት ያላቸው የቴሌፎን እድገቶችን ለማድረግ ይረዳል) ያስፈልጋሉ። ለሁሉም ቴሌን በማነጋገርና ያሉትን አማራጮች ሁሉ መስመር ማስያዝ ተቀዳሚ ተግባር ነው ብዬ አምናለሁ።
በፍሎር ፕላኑ መሰረት ጠቅላላ ክፎሎቹ 8 ናቸው፣ ሽንትቤቱን ሳይጨምር። ምንም እንኳን አንድ ነጻ ክፍል ቢኖርም ለጊዜው ያለን ኔትወርክ በሚገባ ያስተናግድልናል ብዬ አምናለሁ። ስለዚህም ለአሁኑ አምስት የኔትወርክ ተጠቃሚዎች ይኖራሉ።
የሚዘረጉ የኔትወርክ ኬብሎች በሙሉ የሚገናኙት ከቴሌፎኑ መገናኛ (faceplate) ጋር ሲሆን፣ አሁን ያለው የቴሌፎን መገናኛ (faceplate) የኔትወርክ ተጨማሪ መስመር (ወይም ports) የሉትም፣ ስለዚህም በየቢሮው ግርግዳ ላይ የተለጠፉትን አምስት የቴሌፎን ማገናኛዎች (faceplate) በሙሉ በአዲስና እያንዳንዳቸው ማገናኛዎች (faceplate) አንድ የቴሌፎን መገናኛ (V)፣ አንድ የፋክስ (V2)ና አንድ ደሞ ለኔትወርክ (D)ፖርቶች ያስፈልጉታል። በድምሩ ሶስት መስመሮች (ወይም ports) ያሉት ማገናኛ ((faceplate) ማድረግ ይኖርብኛል።
ከትንሿ የቡና መጠጫ ክፍል ወደያንዳንዳቸው ቢሮዎች የኔትወርኩ ገመድ (cable) መዘርጋት ይኖርበታል፣ የቴሌፎኑን ገመድ በሚመለከት የነበረውን ነው የምንጠቀመው። የተለየ የምናደርገው ቢኖር፣ አዲሱ የግርግዳው ማገናኛ (faceplate) ጋር እናስረዋለን።
ኔትወርካችንን ማናጅ የሚያደርግልን አንድ በካስተም የተሰራ የኔትወርክ እቃዎቻችንን የሚያስቀምጥልን ግርግዳ ላይ የሚሰቀል (ወይም wall mount rack) ያስፈልገናል። ተዘጋጅቶ ለሺያጭ የቀረበ አዲስ አባባ ውስጥ ስለሌለና ከውጭም ማምጣት ከጊዜና ከወጪ አንጻር ጥሩ አማራጭ ስላልሆነ ይህንን የኔትወርክ ማናጅመንት እቃ (wall mount rack) ብረታብረቶችን ከሚሰሩ በካስተም አሰራለሁ። ይህም በአልሙነም የተሰራ መሆን አለበት ምክንያቱም ስታቲክ ስለማይዝ ነው። ዋጋው በትንሹ 400 ብር ወይም በላይ ሊሆን ይችላል። ይህንንም ለመገንባት ስፐስፊኬሽን ከአምሮዋችን የምናመነጨው ሳይሆን በወቅቱ ተቀባይነት ያለውና ወደፊት የተለያዩ እቃዎችን፣ ለምሳሌም ራውተርና ሌላም ስንጨምር ስታንደርዳይዝድ የሆነ rack ስለሆነ ካለችግር ቦታ ይይዙልናል።
ባገኘሁት ፍሎር ፕላን ላይ የሚከተሉትን በመጨመር አዲሱ የፍሎር ፕላናችን ስእል 1.0 ን ይመስላል። አዲሱ የኬብል ማገናኛችን (ወይም faceplate) እንደሚታየው ቦታ ቦታቸውን ይይዛሉ።

ስእል 1.0
የተሻሻለ የቢሮ ፍሎር ፕላን

ሁሉን ባንድነት አጣምሮ የያዘ ፕሪንተር - ፋክስ፣ ኮፒና ፕሪንቲንግ ያለው ሁለገብ ፕሪንተር ከገዛን የሚመጣውን ፋክስ በቀጥታ በፕሪንቲንግ መልክ ማግኘት ይቻላል።
ኢሜይልን በሚመለከት ኢንተርኔት ሰርቪሱ ለአንድ ዳያላፕ አካውንት አንድ ኢሜይል አካውንት ብቻ ስለሆነ የሚፈቅደው፣ አስፈላጊ ሆኖ ከአዲስ አበባ ውጭ የስራ ጉዞ የሚያደርጉበት ሁኔታ ካለ፣ ቢያንስ አቶ አደፍርስ ማድረጋቸው ስለማይቀር፣ ተጨማሪ ኢሜይል አካውንት አስፈላጊ ነው። አቶ አደፍርስ ባወጡት መመሪያ መሰረት ከቢሮና ከውጪም ኢሜይል አክሰስ ማስቻልን ስለሚፈልጉ አራት አካውንቶችን ከዳያላፕ አካውንቱ ጋር መፍጠር ያስፈልጋል።
ወደፊት ቢዝነሳቸው እያደገ ሲመጣና የጠለቀ የኔትወርክ እድገት የሚጠይቀን ደረጃ ሲደረስግንባታችን በዚያው መጠን እየጨመረ መምጣቱ እንደማይቀር ተገንዝቤያለሁ። አሁን ልሰራ ያቀድኩት የኔትወርክ መዋቅር ለመጪው ባይተዋር እንዳይሆን፣ የኢንተርኔት ግንኙነታችን ስፋት (Bandwidth) እድገት ከፍጥነት መጨመር በቀር በምንም አይነት አሁን የሰራነው ኔትወርክ ወደፊት በሚመጣው ላይ ተጽእኖ ማድረግ እንዳይኖርበት ሆኖ መዋቀር አለበት። ስለዚህ ወደፊት የኢንተርኔት ፍጥነት ሲጨምር ከሱጋር የሚመጡ አዳዲስ እቃዎች፣ ለምሳሌም ራውተር ወይም ስዊችና የመሳሰሉት እቃዎች ከኢንተርኔት ጋር የኔትወርክ ግንኙነታችንን ፍጥነት ለመጨመር እንጂ የመዋቅር ለውጥ ማድረግ የሚያስገድደን ሁኔታ ውስጥ መግባት አይኖርብንም። ስለዚህ የአሁኑ ሲስተማችን ወዲያውኑ ከፍጥነቱ ጋር እራሱን ያስተካክላል ካለምንም ለውጥ።
አቶ አደፍርስ ባሉት መሰረት፣ እያንዳንዳቸው የየግል ስራቸውን የሚሰበሰቡበት፣ አካውንቲንግ በራሱ ዘርፍ ማርኬቲንግም እንዲሁ፣ ይህንን ሊያሟላልን የሚችልና ወደፊትም መካከለኛ አልፎም ትልቅ ኔትወርክ ግንባታ ድረስ ሊዘልቅ የሚችል፣ ብሎም ደህንነቱ (Security) አስተማማኝ የሆነ የሊኒክስ ሰርቨር ሲሆን ከዚሁም ጋር የላይሰንስ ክፍያም ሆነ የሶፍትዌር ወጪ የለበትም። ስለዚህም ከማይክሮሶፍት ዊንዶውስ ሰርቨር ይልቅ ሊኒክስ ሰርቨርን ለኔትወርክ ግንባታችን እመርጣለሁ።
በዚህም ሰርቨር ላይ የሚያስፈልጉ ግልጋሎቶች ፕሪኒቲንግ፣ ፋይል መጋራት፣ የግል ሎጊን ማድረጊያ ቦታና ፋይል ማስቀመጫዎች ሲሆኑ እነዚህን በሚገባ የሚያስቀምጥልን የሳንባ (samba) ሰርቨር ይሆናል። ጥሩ ፕላኒግ በማዘጋጀት ወደፊት እያደገ ሲሄድና ቅርንጫፍ መ/ቤቶች ሊኖራቸው የሚችልበት ሁኔታ ከተፈጠረ በቀላሉ ከአንድ በላይ የሆኑ ኔትወርኮችን ለማገናኘት የሚያስችሉ ሰርቪሶችን በግንባታችን ውስጥ ሊኖር እንደሚችል በመገመት መሰረታዊ የሳንባን (PDC - Primary domain controller) እገነባለሁ።
በምንም አይነት ስታንደርዳይዝድ ያልሆነ የስራ ሂደት በኔትወርካችን ላይ መትከል አልፈልግም። የአሁን እፎይታ የበኋላ ውድቀትን (disaster) ያስከትላልና።

ከሞላ ጎደል እነዚህ ቅጽበታዊ ግባችን ናቸው። ቀጥሎም ተግባራዊ ስራዎች ናቸው የሚጠብቁን፣ ይህም ለዴስክቶፕና ለሰርቨር የሚሆኑ ኮምፒዩተሮችን፣ ፕሪንተር፣ ኔትወርክ ኬብሎች፣ የቴሌፎን ጃኮችና፣ የኔትወርካችን እቃ ማናጅመንት ራክ ዋጋ ማነጻጸር ይሆናል። ይህም የነገ ቀኑን ሙሉ ስራዬ አደረግሁት።

በነጋታውም አዲስ አበባ የሚገኙ የከምፒዩተር፣ ፕሪንተርና ኤሌክትሮኒክስ አስመጪዎችን ሁሉ እየዞርኩ ጎበኘሁ። ከዚሁ ጋር የኔትወርካችንን ራክ ከገመትነው ዋጋ ትንሽ ከፍ ብሎ የሚሰራልንም አገኘሁ፣ ሰርቨራችንን በሚመለከት የተገነባ ሳይሆን ብትን እቃዎችን የሚያቀርብልኝ አገኘሁ። ፕሪንተርና ዴስክቶፕ ኮምፒዩተሮችንም በጥሩ ዋጋ የሚያቀርብልኝ አገኘሁ፣ ኬብል አስመጪዎች በመልካም ዋጋ አጠቃላይ ግንባታችንን ለመጨረስ የሚያስፈልገንን ትክክለኛውንም ዋጋ አወቅሁ። የዚህም ኔትወርክ ኬብል እርዝመት ከፍሎር ፕላኑ በተወሰደ መለኪያ መሰረት ነው። ስለዚህም ከገመትነው እርዝመት በመጠኑ ከፍ አድርጌ ዋጋውን አስገመትኩ።

የተሰበሰቡት ኢንፎርሜይሽኖች ማጠቃለያ

ይህ ቻርት አቶ ለጋሱ የኮምፒዩተር፣ የሰርቨርና ኔትወር እቃዎች ዋጋ ለማወዳደር በዞረባቸው የተለያዩ አከፋፋዮች መሰረት አድረጎ ያጠናቀራቸው ቻርቶች ናቸው።

ማሳሰቢያ፡ እነዚህ ዋጋዎች ልበወለዳዊ ናቸው። ትክክለኛው ዋጋ በአዲስ አበባ ውስጥ ከዚህ ሊበልጥ ይችላል። ነገር ግን ያንሳል ብዬ አልገምትም።

ቻርት 1.0

ጠቅላላ የኮምፒዩተርና ኔትወርክ እቃዎችና ዋጋቸው

እቃው ስም	መለያው	አገልግሎቱ	ዋጋው
ፕሪንተር/ፋክስ/ስካነር	ኤችፒ #4609;ሉን የያዝ ሌዘር ጥራት ያለው ፕሪንተር	ፋክስ፣ ፕሪንተርና፣ ስካነር ባንድላይ	3600 ብር
Network management rack	Wall mount rack	የኔትዎርክ እቃዎች ማስቀመጫ	500 ብር
5 ኮምፒዩተሮች	ዴል ኮምፒዩተር (2.4GHz፣ P4, 512MB RAM, 100GB h/d - 7200rpm, LAN onboard, multimedia, XP system	ዴስክቶፕ ኮምፒዩተሮች፣ ሁሉም አንድ አይነት	22500 ብር
ሰርቨርኮምፒዩተር	እራሴየምገነባው (ቻርት 1.1)		13000 ብር
ኬብል(500 ft)	Cat5	ፒሲከኔትወርክ ለማገናኘት
ራውቲንግ ሰርቨር	ኢንተርኔት ፒሲ ራውተር	የቢሮ ዳያላፕ ኔትወርክ ራውተር	2700 ብር
ባለ 3 ፖርት 5 ፌስፕሌት	የኬብል መገናኛ	የኬብልና የቴሌፎን መገናኛ

ሰርቨሩንና ኔትወርኩን ለመገንባት የሚከተሉትን በጥንቃቄ መመልከት ይኖርብኛል፡

ለኔትወርኩ ማነቆ (bottleneck) የሚሆነውን በትክክል መለየት።
የሊኒክስ ሰርቨርን ለመገንባት ውሳኔ ለምን እንዳደረግሁ መጠነኛ ምክንያቶችን ማቅረብ አስፈላጊ ነው፣ ምንም እንኳን በአለም ላይ ከ 75% በላይ የሚሆነው ሰርቨር ሊኒክስ ቢሆንም።
ስኬለብሊቲን በሚመለከት፡ የተጠቃሚው የኔትወርክ አጠቃቀም እየጨምረ ሲሄድና አዳዲስ ኮምፒዩተሮች በኔትወርኩ ላይ እየተጨመሩ ሲመጡ ሰርቨራችን ከጊዜ ወደጊዜ የሚጠየቁ ሰርቪሶችን ካለምክንያት መዝጋት፣ የሚጠየቁ ኢንፎርሜይሽኖችን ለማቅረብ ከሚፈለገው በላይ መጎተትና፣ ሌላም ችግሮች መከሰት ይጀምራሉ። ስለዚህ ስኬለብሊቲ ሰርቨራትን ከኔትወርኩ እድገትና አዳዲስ ቴትኖሎጂዎች ሲመጡ አብሮ መሄድ መቻልን፣ ብሎም ችግሮች ሳይፈጠሩ በፊት መቼ ኔትወርካችን መጎተት የሚጀምርበትን ሁኔታ መተንበይ ያስችለናል። መሰረታዊው ተግባር እዚህ ላይ ኔትወርካችን በተፈለገ ጊዜ ሁሉ ግልጋሎቱን መስጠት እንዲችል ማድረግ ነው።

ፐርፎርማንስን በሚመለከት፡ የሰርቨር ክንውን ቅልጥፍና መሰረት የሚያደርገው ያሉት ግልጋሎቶች (services) በሚፈለጉበት ጊዜ አገልግሎት ለመስጠት መገኘታቸው ነው። በሌላ በኩል ሰርቪሶች ሁሌም ከተያዙ፣ ለሌሎች ጥቅም አገልግሎት መስጠት የሚገኙበት ጊዜ መገመት አዳጋች ይሆናል። ከዚሁም ጋር የሲፒዩን ትኩረት የሚጠይቁ ሰርቪሶች ከበዙ በጣም ውጥረት ላይ ይሆንና ለሌላው አገልግሎት ምንም ትኩረት አይኖረውም፣ ባጠቃላይም በሲስተማችን ላይ የስራ ውጥረት እንዳይኖር የኔትውርካችን ግንባታ ይህንን ሁሉ ችግር በማቃለል ላይ የተመረኮዘ መሆን አለበት። ወይም ይህ ሁኔታ እንዲከሰት ምክንያት የሚሆኑ አጠቃቀሞችን በጥንቃቄ መመልከት ይኖርብናል።

ተመሳሳይ አገልግሎቶች መኖራቸው የስራ ድግግሞሽን (redundancy) ይፈጥራል ብሎም አላስፈላጊ የተግባር ግጭትና የስራ ውጥረት በሰርቨሩ ላይ ይፈጥራ። ለምሳሌ አፓቼ ዌብ ሰርቨርን ከተጠቀምን፣ ኢንተርኔት ኢንፎርሜይሽን ሲስተምስ (IIS - Internet Information Services) ን መጠቀሙ ትርጉም የለውም። ከዚህ አይነቱ የስራ ድግግሞሽ በጣም መጠንቀቅ አለብን። ከጥቅሙ ይልቅ ጉዳቱ የጎላ ነው።

ነጠላ ሰርቨርን በሚመለከት፡ ኔትወርኩ እያደገ ሲሄድ፣ አዲስ ሰርቪሶችን መጨመራችን አይቀርም። የዚያ ጊዜስ ሌላ ሰርቨር ነው የምንገነባው ወይስ ባለው ላይ ነው እድገትን የምንጨምረው የሚለውን ሁሉ ካሁኑ መልስ መስጠት አለብን። በኛ ኔትወርክ እስከመጨረሻው አንድ ሰርቨር ለመቀጠል እቅድ አለኝ ለዚህም ነው በቻርቶቼ ላይ እነዚህን ሁሉ ልመልስ የሞከርኩት። ይህም ወጪን ብቻ ሳይሆን የሚቀንስልን የስራ መዝረክረክን ጭምር ይሆናል። በደንብ ዲዛይን የሆነ ነጠላ ሰርቨር ሊከሰቱ የሚችሉ ነገሮችን በሙሉ በትክክል ከተጠኑና በዚያ ላይ የሆነ ግንባታ ከተደረግ ሪሶርስ ዩቲላይዜሽን፣ ፐርፎርማንስና፣ የተመጣጠነ ሰርቨር እንደምንገነባ ጥርጥር አይኖረውም። ስለዚህ ይህንን ችግር ካሁኑ መተንበይ መቻል አለብኝ።

የሚከተሉት ቻርቶች ይህንን ነጥቦች በሚገባ ይመልሱታ ብዬ እገምታለሁ።

ቻርት 1.1

የሰርቨር ቁሳቁሶቻችን በዝርዝር

ቁሳቁሶች	ካፓሲቲ	ፍጥነት	አገልግሎት	ካሽ	ዋጋው በብር
Quad-Core Intel� Xeon� processors	ሰርቨርና/ዴስክቶ ክላስ	1.6-3GHz ክሎክ ስፒድ	ፕሮሰሰር	4 MB L2 Cache	ክ 2070 - 7785
ሜሞሪ	4GB	60ms	ሲስተም ሜሞሪ		1800
ሀርድ ድራይቭ	500GB x 2	7200 RPM	ኦግዝለሪ ሜሞሪ	ውስጣዊ	2 * 1350
ሜይን ቦርድ፣ ስከዚ ሲስተም			ኢንቴልቺፕሴት	1MB	1800
ፓወርሳፕላይ	450 watts	n/a	ሀይልምንጭ	N/a	540
ITX case	n/a	n/a	n/a	N/a	1080
ጠንካራ ቬንትሌሽን ሲስተም (Fan)	ከፍተኛ አየር ስርጭት/ዝቅተኛ ድምጽ	1200 � 1800	ማቀዝቀዣ(cooling)	N/a	400
ሲፒዩፋን		??RPM	ሲፒዩማቀዝቀዣ	n/a	480
ሞኒተር	ቢናንስ 1024x768 ሪዞሉሽን	ሪፍሬሽ ሳይክል	ሞኒተር	n/a	630
ማውስ	n/a	n/a	ኪቦርድ	n/a	80
ኤክስተርናል ድራይሽ	500GB	7200 RPM	ባካፕድራይቭ	---	1500
ኪቦርድ					180

ይህንን ሁሉ ካጠናቀርኩ በኋላ ከአቶ አደፍርስ ጋር ቁጭ ብለን ሁሉንም አንዳ ባንድ ተነጋገርን። በርካታ ሰአቶች ስለሁኔታው አጠፋን። ሁሉንም በቀላሉ ሊገባ በሚችል መልክ አስቀመትኩላቸው። የሚቀጥለው ደረጃ እቃዎቹን መግዛት ሲሆን አቶ አደፍርስ ሁሉን ነገር አዘጋጅተዋል። የኔ ፕላን የኔትወርክና የሰርቨር ግንባታዬን በቀጥታ መጀመር ነው። ለነገሩ ብዙም የሚያጣድፍ ነገር የለም ምክንያቱም ስራ ለመጀመር ሳምንታቶች አሉና። ነገር ግን ቀደም ብሎ ተዘጋጅቶ መጠበቅ ደሞ ይጠቅማል እንጂ አይጎዳም። ማን ያውቃል፣ መጨረሻው ላይ ሰይጣን በመንገዳችን ላይ ይሆንና በስማም ወልድ ማለት ከማያውቁትን እርዳታ እንደመጠየቅ ይሆናል። በቀኝ አውለኝ ብለን ከወጣን መንግዳችን ከሰይጣን የጸዳ ይሆናል። ሀሌሉያ እላለሁ! አሜን በማለት ተባበሩኝ እንጂ?
ይቅርታ ሃይማኖት አስተማሪ ለመሆን ሳይሆን መጨረሻው ላይ ለስራ መጣደፍ የሚመጣው ነገር አይታወቅምና ሁሉ ጊዜ በቂ ጊዜ መስጠት አስፈላጊ ነው ለማለነው።

ሁሉን ነገር የተበታተነ ስለምገዛ አንዳንዶቹ እቃዎች የሚያገናኛቸው እቃ ያስፈልጋል። ለምሳሌም ኬብሉን ከኮኔክተሩ ጋር ለማገናኘት Modular plug crimp ያስፈልጋል፣ ፓች ፓናሉና ፌስፕሌቶቹ ላይ ዴብሉን ለማገናኘት 110 ፓንችዳውን ከተር ያስፈልጋል። እነዚህ በትንሹ ለመጥቀስ ነው።

የኔትወርክና የኮምፒዩተር ቁሳቁስ ስብሰባና ግንባታ

በነጋታው ጠዋት ተነስቼ ባለፈው የጎበኘኋቸውን የኮምፒዩተርና የኔትወርክ እቃ አቅራቢዎች በተነጋገርነው መሰረት እቃዎቹን ለመግዛት ጎዞየን ወደዚያው አመራሁ።

ባለፈው በጎበኘሁበት ጊዜ ዋጋቸውንና ጥራታቸውን በሚመለከት ቢያንስ ከሚቀጥለው 5 አመታት በፊት ኮምፒዩተሮቹ ሳይቀየሩ የሚሰሩበትን ይዘት ሁሉ ገምግሜያለሁ፣ የሚቀረው የተነጋገርንበትን ክፍያ አጠናቆ ኮምፒዩተሮቹን እንዲልኩልኝ ማድረግ ነው።

እንደደረስኩም ሰላምታየን ለሰራተናው ካቀረብኩ በኋላ፣ ባለፈው እንደተነጋገርነው አምስቱን ኮምፒዩተሮችና ለሰርቨር የተበታተነውን የኮምፑተር እቃዎች በጠየቅሁት መሰረት ክፍያውን ልከፍልና ቦታው ላይ እንድትልኩልኝ ለመጨረስ ነው የመጣሁት።

ሰራተኛውም ጥሩ አቀባበል ካደረገ በኋላ ወደገንዘብ ተቀባዩ እያመራው ለክፍያው እዚያ ክፍል ሄደው ያጠናቁ ካለው በኋላ ትንሽ አብሮት እንደመሄድ ብሎ አቅጣጫውን እንደያዘ ስለገባው ኮምፒዩተሮችን ሊያዘጋጅ ወደ እቃ ማከማቻ ክፍል ገባ።

አቶ ለጋሱ ጨርሶ ሲወጣ ሁሉን ነገር አዘጋጅተው አሳዩት። ከዚያም ከቦታው ሰው መኖሩን ለማረጋገጥ ጠየቁት፣ እሱም እኔ እራሴ እዚያው እኖራልሁ። እናንተ ጭናችህ እስክትጨርሱ እዚያው ቀድሜያችሁ እደርሳለሁ ካለ በኋላ፣ እዚያው እንገናኝ ብሎ ወጣ። እንዳለውም በቀጥታ ወደ አዲሱ መ/ቤቱ አመራ እንደደረሰም ክፍሎቹን አንድ ባንድ መጎብኘት ላይ እንዳለ እቃ አቅራቢዎች መምጣታቸውን በድምጽ አወቀና ሄዶ የዋናውን የቢሮ በር ከፈተላቸው። አመላልሰውም ከጨርሱ በኋላ አቶ ለጋሱ ለሰዎቹ ጉርሻ ቢጤ ሰጣቸው።

አሁን የሚቀጥለው የቀሩትን ኔትዎርክ - ራክ፣ ኬብሎችንና ሌላም እቃዎች በሚመለከት ከአስመጪዎች ጋ ሄዶ ገንዘባቸውን እየከፈለ እራሱ ሊያደርሳቸው የሚችላቸውን በመኪናው እየጫነና መላክ ያለበትን አድራሻ በመስጠት የሚፈለጉትን እቃዎች ሁሉ በማጠናቀቅ አሳለፈ።

አሁን የሚቀረው ስራውን መጀመር ሲሆን ይህንንም ክንውን ለማካሄድ በነጋታውም ጠዋት ጀምሮ ቢያንስ የኔትወርኩን ስራ እስከሚችለው ድረስ ለማገባደድ ሲሆን፣ በሚቀጥሉት ሶስት ቀናት ውጥ ሁሉንም ነገር መጨረስ እንዳለብኝ እምነት አድርጋለሁ። ግርግዳ ላይ የሚቀመጠው ቦርድና wall mount rack የሚላከው ነገ ከሰአት አካባቢ ሲሆን ይህ እቃ የኔትወርክ እቃዎቻችንን ማናጅ ያደርግልናል። ስለዚህ በፕላናችን መሰረት የሚከተሉትን እቃዎች ገዛሁ።

ምንድናቸው የሚያስፈልጉ የኔትወርክ ቁሳቁሶች?

110 ፓች-ፓናል። አገልግሎት ከየቢሮው የሚመጡትን ኬብሎችና ከሞደሙ የሚመጡትን ፓች ኬብሎች (በስእል 1.3 ላይ እንደሚታየው) ማገናኘት ይሆና።
ቢሮዎች ውስት አሁን ያሉት የቴሌፎን መገናኛ (faceplate) ባለአንድ ፖርት ብቻ ናቸው። እቅዴ ባል 3 ፖርት faceplate ማስቀመጥ ሲሆን፣ ሁለቱ የቴሌፎን መስመሮች (voice/fax) ና አንዱ የዳታ መገናኛ (data port) ናቸው።
ማገናኛዎቹን በሚመለከት፣ ለዳታ ፖርት RJ45 connector - EIA/TIA 568B ስታንደርድ መገናኛ ሲሆን ለቴሌፎን ደሞ RJ11 connector ይሆናል። የሚመከረው ስታንደርድ EIA/TIA 568A ሲሆን፣ ኢንዱስትሪ በብዛት የሚጠቀምበት ግም EIA/TIA 568B ነው። ልዩነታቸው ስምንቱ ኮፐር ሽቦዎች ከአገናኝው ሶኬት ጋር የተገናኙበት አሰላለፍ ነው። ለምሳሌም 568B ላይ፣ ጥንድ (ወይም pair) 2 በኮኔክተሩ ላይ የሚይዙት ሰልፍ [1,2] ሲሆኑ አይነታቸው፡ 1.white with orange እና 2.orange with white ናቸው። ተመሳሳይ የጃኬት ከለር ያላቸው ሽቦዎች የሚያያዙት በ 568A ላይ [3,6] ረድብ ላይ ይሆናል። ይህ ነው መሰረታዊ ልዩነታቸው በ 568A እና 568B መካከል። ጠለቅ ብሎ ለማየት ካስፈለገ ስለዋየሪንግ አቀማመጥ በጥልቀት የተጻፉ መጽሃፍቶችን መመልከት ያስፈልጋል፣ ወይም መጠነኛ ኢንፎርሜይሽኖች በኢንተርኔት ላይ ይገኛል እነሱን መጎብኘት ነው። ለማንኛውም የዋየሪንግ አሰራርን በሚመለከት ቴሌና የመብራት ሀይል ካወጡት መመሪያ ጋር ግጭት ላለመፍተር ጥንቃቄ መውሰድ ያስፈ&#